14. mart kroz historiju

1489. Kraljica Kipra Catherine Cornaro, posljednja vladarka iz dinastije Lusignan, ustupila je svoju kraljevinu Mletačkoj republici.

1804. Rođen austrijski kompozitor Johann Strauss Stariji, koji je bečkom valceru dao klasični oblik i znatno doprinio njegovoj popularnosti. Komponovao je više od 150 valcera, od kojih je najpoznatiji “Lorelaj – zvuci Rajne”, veliki broj marševa, među kojima i čuveni Radetzky March, polke, kadrile.

1879. Rođen njemački naučnik Albert Einstein, najistaknutiji teoretičar fizike u 20. vijeku, tvorac teorije relativiteta (1916), dobitnik Nobelove nagrade za fiziku 1921. Iz Njemačke je 1933. emigrirao u SAD.

1883. U Londonu umro njemački filozof i ekonomist Karl Marx, najznačajniji teoretičar modernog socijalizma i komunizma u 19. vijeku. S Friedrichom Engelsom objavio je 1848. Komunistički manifest.

1932. Rođen pjesnik, novinar, pisac filmskih scenarija i radiodrama Miroslav Antić. Objavio je više od 30 knjiga, među kojima i zbirke pjesama za djecu “Plavi čuperak”, “Nasmejani svet”, “Šašava knjiga”. Umro je 24. juna 1986.

1974. U Zagrebu umro Mato Lovrak, hrvatski književnik.

1979. Najmanje 200 ljudi je poginulo prilikom pada aviona trajdent na jednu fabriku blizu Pekinga.

1980. U avionskoj nesreći u Varšavi poginulo je 87 osoba, među kojima 14 članova američkog bokserskog tima.

1983. Članice Organizacije zemalja proizvođača nafte – OPEC saglasile se prvi put od osnivanja te organizacije 1960. da smanje cijene nafte za 15 posto.

1991. Birmingemska šestorka – šest Iraca pogrešno optuženih da su 1974. podmetnuli eksplozije u pabove u engleskom gradu Birmingham – oslobođena je nakon 16 godina provedenih u zatvoru.

1995. Astronaut Norman Thagard postao je prvi Amerikanac koji je poletio u kosmos ruskom raketom, lansiranom s kosmodroma u Bajkonuru u Kazahstanu.

1997. U Sarajevu umro Alija Isaković, bh. romansijer, pripovjedač, televizijski i dramski pisac, leksikograf i povjesničar jezika i književnosti. Priredio je više djela muslimanskih pisaca i posebno prvu antologiju muslimanske književnosti “Biserje” 1972.

1997. Umro američki filmski režiser Fred Zinnemann, dobitnik dva Oscara za filmove “Odavde do vječnosti” i “Čovjek za sva vremena”. Ostali filmovi “Tačno u podne”, “Starac i more”.

2002. Predstavnici Srbije, Crne Gore, SR Jugoslavije i Evropske unije potpisali u Beogradu Sporazum o preuređenju odnosa Srbije i Crne Gore. Time je prestala da postoji Jugoslavija, 83 godine nakon što je, na kraju Prvog svjetskog rata, stvorena Kraljevina Srba, Hrvata i Slovenaca. Nova državna zajednica Srbija i Crna Gora formalno je uspostavljena 4. februara 2003.

2004. Pobjedom na izborima ruski predsjednik Vladimir Putin obezbijedio je drugi četvorogodišnji mandat. Na taj položaj ponovo je izabran 2012. godine.

2005. Tribunal u Haagu podigao optužnicu protiv makedonskog ministra unutrašnjih poslova Ljuba Boškovskog i njegovog tjelohranitelja Johana Tarčulovskog zbog zločina nad Albancima u selu Ljuboten kod Skoplja tokom 2001. Boškovski je u julu 2008. oslobođen odgovornosti za taj zločin, a Tarčulovski je osuđen na 12 godina zatvora.

2006. Umro bivši predsjednik Estonije Lennart Meri, ključna ličnost pokreta za nezavisnost te baltičke zemlje. Bio je prvi predsjednik Estonije nakon sticanja nezavisnosti 1992. godine.

fb-share-icon0